{"id":26960,"date":"2025-08-21T07:59:07","date_gmt":"2025-08-21T10:59:07","guid":{"rendered":"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/?p=26960"},"modified":"2026-02-02T15:08:22","modified_gmt":"2026-02-02T18:08:22","slug":"informacao-e-conscientizacao-sao-estrategias-contra-a-violencia-obstetrica","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/informacao-e-conscientizacao-sao-estrategias-contra-a-violencia-obstetrica\/","title":{"rendered":"Informa\u00e7\u00e3o e conscientiza\u00e7\u00e3o s\u00e3o estrat\u00e9gias contra a viol\u00eancia obst\u00e9trica"},"content":{"rendered":"<p><span data-contrast=\"auto\">\u201cFui levada para uma cesariana de emerg\u00eancia, mas a cirurgia foi iniciada sem a anestesia correta. Senti dores fortes, gritei para pararem e mesmo assim o m\u00e9dico continuou. Desmaiei de dor e s\u00f3 recobrei a consci\u00eancia j\u00e1 com meu beb\u00ea natimorto\u201d. Relatos como o da empres\u00e1ria Beatriz* em um hospital particular de Curitiba s\u00e3o frequentes: uma em cada quatro mulheres no Brasil \u00e9 v\u00edtima de viol\u00eancia obst\u00e9trica, segundo levantamento da <\/span><a href=\"https:\/\/apublica.org\/wp-content\/uploads\/2013\/03\/www.fpa_.org_.br_sites_default_files_pesquisaintegra.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span data-contrast=\"none\">Funda\u00e7\u00e3o Perseu Abramo<\/span><\/a><span data-contrast=\"auto\">.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:false,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:1,&quot;335551620&quot;:1,&quot;335559685&quot;:0,&quot;335559737&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:279}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Considerada uma forma de viol\u00eancia de g\u00eanero que ocorre durante a gesta\u00e7\u00e3o, o parto e o puerp\u00e9rio (p\u00f3s-parto),\u00a0a viol\u00eancia obst\u00e9trica se manifesta por meio de pr\u00e1ticas abusivas, desrespeitosas, coercitivas ou negligentes. Entre as condutas mais comuns est\u00e3o gritos durante o parto, interven\u00e7\u00f5es m\u00e9dicas desnecess\u00e1rias, aus\u00eancia de informa\u00e7\u00e3o e de consentimento, al\u00e9m de agress\u00f5es verbais e psicol\u00f3gicas.\u00a0<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:false,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:1,&quot;335551620&quot;:1,&quot;335559685&quot;:0,&quot;335559737&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:279}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Mesmo sendo uma viola\u00e7\u00e3o dos direitos humanos das mulheres, capaz de gerar consequ\u00eancias f\u00edsicas e psicol\u00f3gicas graves para m\u00e3es e beb\u00eas,\u00a0a viol\u00eancia obst\u00e9trica ainda n\u00e3o \u00e9 definida por uma legisla\u00e7\u00e3o federal, nem possui penalidades espec\u00edficas para os respons\u00e1veis.\u00a0<\/span><\/p>\n<p><iframe loading=\"lazy\" title=\"Viol\u00eancia Obst\u00e9trica, conhecer para prevenir!\" width=\"810\" height=\"456\" src=\"https:\/\/www.youtube.com\/embed\/sVvn5ZT6j_s?feature=oembed\" frameborder=\"0\" allow=\"accelerometer; autoplay; clipboard-write; encrypted-media; gyroscope; picture-in-picture; web-share\" referrerpolicy=\"strict-origin-when-cross-origin\" allowfullscreen><\/iframe><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Com o objetivo de sensibilizar profissionais de sa\u00fade e garantir que as mulheres conhe\u00e7am seus direitos, a mestranda Emmanuele Mainart Ildefonso, do Programa de P\u00f3s-Gradua\u00e7\u00e3o Pr\u00e1tica do Cuidado em Sa\u00fade da Universidade Federal do Paran\u00e1 (UFPR), desenvolveu uma <a href=\"https:\/\/www.youtube.com\/@EmmanueleMainartldefonso-r6e\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">s\u00e9rie de v\u00eddeos<\/a> sobre as garantias das mulheres atendidas no Complexo Hospital de Cl\u00ednicas (CHC) da UFPR durante o ciclo grav\u00eddico-puerperal e a preven\u00e7\u00e3o da viol\u00eancia obst\u00e9trica institucional.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:false,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:1,&quot;335551620&quot;:1,&quot;335559685&quot;:0,&quot;335559737&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:279}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<h2><b><span data-contrast=\"auto\">Sil\u00eancio contribui para naturalizar a viol\u00eancia obst\u00e9trica<\/span><\/b><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:false,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:1,&quot;335551620&quot;:1,&quot;335559685&quot;:0,&quot;335559737&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:279}\">\u00a0<\/span><\/h2>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Laura Christina Macedo, orientadora do projeto e professora do Departamento de Enfermagem da UFPR,\u00a0explica que, assim como outras formas de viol\u00eancia contra a mulher, a viol\u00eancia obst\u00e9trica institucional \u00e9 frequentemente naturalizada e, por isso, nem sempre reconhecida pela v\u00edtima.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:false,&quot;335551550&quot;:1,&quot;335551620&quot;:1,&quot;335559738&quot;:240,&quot;335559739&quot;:240}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<blockquote><p><span data-contrast=\"auto\">\u201cEla acontece no ambiente dos servi\u00e7os de sa\u00fade e \u00e9 perpetrada por pessoas que deveriam estar cuidando da mulher. Muitas vezes vem disfar\u00e7ada de \u2018cuidado\u2019, com a realiza\u00e7\u00e3o de um procedimento desnecess\u00e1rio ou a n\u00e3o aplica\u00e7\u00e3o de anestesia com a argumenta\u00e7\u00e3o de que o recurso \u2018prejudicar\u00e1 a evolu\u00e7\u00e3o do parto\u2019, por exemplo. \u00c9 uma situa\u00e7\u00e3o muito complexa porque acontece em um momento que a mulher est\u00e1 extremamente vulner\u00e1vel e ela acaba aceitando aquela situa\u00e7\u00e3o como sendo normal\u201d, revela.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:false,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:1,&quot;335551620&quot;:1,&quot;335559685&quot;:0,&quot;335559737&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:279}\">\u00a0<\/span><\/p><\/blockquote>\n<p><span data-contrast=\"auto\">As formas de viol\u00eancia podem ocorrer desde o pr\u00e9-natal at\u00e9 o p\u00f3s-parto e v\u00e3o desde a falta de informa\u00e7\u00e3o; a neglig\u00eancia; o preconceito racial, cultural e religioso; o cerceamento da liberdade da mulher e da presen\u00e7a do acompanhante; at\u00e9 viol\u00eancias verbais, f\u00edsicas, psicol\u00f3gicas; e a realiza\u00e7\u00e3o de interven\u00e7\u00f5es desnecess\u00e1rias.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:false,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:1,&quot;335551620&quot;:1,&quot;335559685&quot;:0,&quot;335559737&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:279}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Beatriz passou por quase todas elas. \u201cDesde o in\u00edcio, meu pr\u00e9-natal foi conduzido como se fosse uma gesta\u00e7\u00e3o normal, mesmo com exames alterados que j\u00e1 indicavam risco de diabetes gestacional. O m\u00e9dico respons\u00e1vel n\u00e3o solicitou exames fundamentais e quando minha bolsa rompeu o m\u00e9dico me orientou a aguardar, mesmo ap\u00f3s mais de 12 horas com perda cont\u00ednua de l\u00edquido. N\u00e3o houve orienta\u00e7\u00e3o clara, nem acompanhamento adequado. No hospital, fui induzida ao parto sem estrutura apropriada e sem a devida monitoriza\u00e7\u00e3o fetal. Ap\u00f3s horas de dor, pedi analgesia. O m\u00e9dico demorou a retornar e, depois que recebi a anestesia, ele s\u00f3 voltou quando j\u00e1 n\u00e3o ouvia mais os batimentos do meu beb\u00ea\u201d.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:false,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:1,&quot;335551620&quot;:1,&quot;335559685&quot;:0,&quot;335559737&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:279}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\u00c9 comum que a mulher s\u00f3 se d\u00ea conta da viol\u00eancia que viveu depois de sair daquela situa\u00e7\u00e3o de vulnerabilidade e come\u00e7ar a refletir sobre o ocorrido. \u201c\u00c9 a\u00ed que, geralmente, ela toma consci\u00eancia de que seu corpo e suas vontades foram desrespeitados\u201d, afirma Laura.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:false,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:1,&quot;335551620&quot;:1,&quot;335559685&quot;:0,&quot;335559737&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:279}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">A empres\u00e1ria conta que s\u00f3 com o passar do tempo percebeu que aquilo que aconteceu foi errado. \u201cSomente ao escutar outros profissionais e relatos de m\u00e3es atendidas pelo mesmo m\u00e9dico, comecei a compreender o que havia vivido\u201d. Al\u00e9m de toda a viol\u00eancia pela qual ela passou, ainda n\u00e3o teve nenhum apoio do hospital. \u201cA forma como trataram a perda do meu filho foi fria e burocr\u00e1tica e a promessa de abrir um protocolo para investiga\u00e7\u00e3o nunca foi cumprida\u201d.\u00a0<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:false,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:1,&quot;335551620&quot;:1,&quot;335559685&quot;:0,&quot;335559737&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:279}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<h2><b><span data-contrast=\"auto\">Informa\u00e7\u00e3o protege contra pr\u00e1ticas desrespeitosas, avalia pesquisadora<\/span><\/b><\/h2>\n<p><span data-contrast=\"auto\">O material produzido por Emmanuele em sua disserta\u00e7\u00e3o busca informar mulheres, familiares e acompanhantes sobre cada etapa do per\u00edodo gestacional, como forma de prevenir novos casos de viol\u00eancia obst\u00e9trica institucional. <\/span><\/p>\n<blockquote><p><span data-contrast=\"auto\">\u201cUma mulher empoderada, com conhecimento sobre seus direitos, tende a gerar um alerta na equipe assistente e possivelmente evita pr\u00e1ticas desrespeitosas\u201d, destaca.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:false,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:1,&quot;335551620&quot;:1,&quot;335559685&quot;:0,&quot;335559737&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:279}\">\u00a0<\/span><\/p><\/blockquote>\n<p><span data-contrast=\"auto\">A s\u00e9rie \u00e9 composta por seis v\u00eddeos que abordam desde o pr\u00e9-natal at\u00e9 a Unidade de Terapia Intensiva Neonatal. Os epis\u00f3dios explicam os direitos das mulheres em cada fase \u2014 do atendimento inicial ao p\u00f3s-parto \u2014 e destacam situa\u00e7\u00f5es que configuram viol\u00eancia obst\u00e9trica institucional.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:false,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:1,&quot;335551620&quot;:1,&quot;335559685&quot;:0,&quot;335559737&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:279}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Principalmente em um momento em que muitas informa\u00e7\u00f5es n\u00e3o confi\u00e1veis s\u00e3o veiculadas em v\u00e1rias m\u00eddias e nas redes sociais, projetos como esse tentam ampliar o alcance das informa\u00e7\u00f5es confi\u00e1veis. <\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:false,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:1,&quot;335551620&quot;:1,&quot;335559685&quot;:0,&quot;335559737&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:279}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">\u201cUm diferencial do projeto foi a participa\u00e7\u00e3o ativa de profissionais de diferentes setores do CHC, que contribu\u00edram com ideias e atuaram na produ\u00e7\u00e3o dos v\u00eddeos. Isso ajuda a aproximar a equipe das usu\u00e1rias e a desmistificar o hospital, muitas vezes visto como um ambiente desconhecido e hostil\u201d, comenta a professora. <\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:false,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:1,&quot;335551620&quot;:1,&quot;335559685&quot;:0,&quot;335559737&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:279}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Emmanuele tamb\u00e9m acredita que, pelo fato de a constru\u00e7\u00e3o ter sido coletiva, ela se torna muito mais rica. \u201cConstru\u00edmos algo que \u00e9 de todos para todos. Esperamos poder contribuir para reduzir a viol\u00eancia obst\u00e9trica e proporcionar uma assist\u00eancia segura, humanizada e respeitosa\u201d.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:false,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:1,&quot;335551620&quot;:1,&quot;335559685&quot;:0,&quot;335559737&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:279}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Para Beatriz, iniciativas como essa s\u00e3o fundamentais. <\/span><\/p>\n<blockquote><p><span data-contrast=\"auto\">\u201cMuitas mulheres n\u00e3o sabem que t\u00eam direitos, que podem recusar procedimentos, que t\u00eam voz. Eu n\u00e3o sabia. Confiei em profissionais que agiram com descaso e paguei o pre\u00e7o mais alto: a perda do meu filho. Conscientizar \u00e9 salvar vidas\u201d.<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:false,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:1,&quot;335551620&quot;:1,&quot;335559685&quot;:0,&quot;335559737&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:279}\">\u00a0<\/span><\/p><\/blockquote>\n<p><span data-contrast=\"auto\">Hoje gr\u00e1vida do terceiro filho, ela\u00a0tamb\u00e9m transforma a dor em a\u00e7\u00e3o. Formalizou den\u00fancias no Minist\u00e9rio P\u00fablico e no Conselho Federal de Medicina e segue\u00a0lutando para que sua hist\u00f3ria n\u00e3o seja esquecida, nem repetida. \u201cN\u00e3o fa\u00e7o isso apenas por mim ou porque acho que meu filho ir\u00e1 voltar. Fa\u00e7o por outras mulheres que tamb\u00e9m sofreram e por aquelas que ainda podem ser v\u00edtimas do mesmo sistema\u201d.\u00a0<\/span><span data-ccp-props=\"{&quot;134233117&quot;:false,&quot;134233118&quot;:false,&quot;201341983&quot;:0,&quot;335551550&quot;:1,&quot;335551620&quot;:1,&quot;335559685&quot;:0,&quot;335559737&quot;:0,&quot;335559738&quot;:0,&quot;335559739&quot;:160,&quot;335559740&quot;:279}\">\u00a0<\/span><\/p>\n<h5 style=\"text-align: right;\">\u2795 Leia o artigo <a href=\"https:\/\/www.scielo.br\/j\/reben\/a\/PVXRDfVVkByN6RK7885zZpC\/?lang=pt\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">&#8220;Viol\u00eancia obst\u00e9trica: reflex\u00e3o sobre a notifica\u00e7\u00e3o para alcance dos objetivos de desenvolvimento sustent\u00e1vel&#8221;<\/a>, publicado na Revista Brasileira de Enfermagem<\/h5>\n<hr \/>\n<p><em>*Nome fict\u00edcio para preservar a identidade da entrevistada<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u201cFui levada para uma cesariana de emerg\u00eancia, mas a cirurgia foi iniciada sem a anestesia correta. Senti dores fortes, gritei&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":2805,"featured_media":27024,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":"","fifu_image_url":"https:\/\/media1.giphy.com\/media\/v1.Y2lkPTc5MGI3NjExY2NibWlhNnZ3MGg5M2drb2U1ZGtiMHloMnFlNjM5dGZycXBibGgxOCZlcD12MV9pbnRlcm5hbF9naWZfYnlfaWQmY3Q9Zw\/TtpmBP8IJlPdC9tUvc\/giphy.gif","fifu_image_alt":"Conte\u00fados trazem esclarecimentos que abrangem do pr\u00e9-natal ao p\u00f3s-parto. Imagens: @EmmanueleMainartldefonso\/YouTube\/Reprodu\u00e7\u00e3o","_jetpack_memberships_contains_paid_content":false},"categories":[2202,1610,1604],"tags":[2607,2605,2735,2012,2734,2256,2860,2246,2738,1819,2722,2723],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v23.5 - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Informa\u00e7\u00e3o e conscientiza\u00e7\u00e3o s\u00e3o estrat\u00e9gias contra a viol\u00eancia obst\u00e9trica - Ci\u00eancia UFPR<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"S\u00e9rie de v\u00eddeos produzida na UFPR busca orientar mulheres sobre seus direitos no ciclo grav\u00eddico-puerperal.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/informacao-e-conscientizacao-sao-estrategias-contra-a-violencia-obstetrica\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pt_BR\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Informa\u00e7\u00e3o e conscientiza\u00e7\u00e3o s\u00e3o estrat\u00e9gias contra a viol\u00eancia obst\u00e9trica - Ci\u00eancia UFPR\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"S\u00e9rie de v\u00eddeos produzida na UFPR busca orientar mulheres sobre seus direitos no ciclo grav\u00eddico-puerperal.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/informacao-e-conscientizacao-sao-estrategias-contra-a-violencia-obstetrica\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Ci\u00eancia UFPR\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/cienciaufproficial\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-08-21T10:59:07+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-02-02T18:08:22+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/frame_08_delay-0.15s.png\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"800\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"450\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/png\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"J\u00e9ssica Tokarski\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@cienciaufpr\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@cienciaufpr\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Escrito por\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"J\u00e9ssica Tokarski\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. tempo de leitura\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"6 minutos\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/informacao-e-conscientizacao-sao-estrategias-contra-a-violencia-obstetrica\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/informacao-e-conscientizacao-sao-estrategias-contra-a-violencia-obstetrica\/\"},\"author\":{\"name\":\"J\u00e9ssica Tokarski\",\"@id\":\"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/#\/schema\/person\/e85d61d7e7853aeee7c3a597e5f23e43\"},\"headline\":\"Informa\u00e7\u00e3o e conscientiza\u00e7\u00e3o s\u00e3o estrat\u00e9gias contra a viol\u00eancia obst\u00e9trica\",\"datePublished\":\"2025-08-21T10:59:07+00:00\",\"dateModified\":\"2026-02-02T18:08:22+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/informacao-e-conscientizacao-sao-estrategias-contra-a-violencia-obstetrica\/\"},\"wordCount\":1196,\"commentCount\":1,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/informacao-e-conscientizacao-sao-estrategias-contra-a-violencia-obstetrica\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/media1.giphy.com\/media\/v1.Y2lkPTc5MGI3NjExY2NibWlhNnZ3MGg5M2drb2U1ZGtiMHloMnFlNjM5dGZycXBibGgxOCZlcD12MV9pbnRlcm5hbF9naWZfYnlfaWQmY3Q9Zw\/TtpmBP8IJlPdC9tUvc\/giphy.gif\",\"keywords\":[\"2025\",\"CHC\",\"Complexo Hospital de Cl\u00ednicas\",\"direitos humanos\",\"enfermagem\",\"gravidez\",\"hospitais universit\u00e1rios\",\"mulher\",\"pr\u00e9-natal\",\"sa\u00fade\",\"viol\u00eancia de g\u00eanero\",\"viol\u00eancia obst\u00e9trica\"],\"articleSection\":[\"Not\u00edcia\",\"Sa\u00fade\",\"V\u00eddeos\"],\"inLanguage\":\"pt-BR\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/informacao-e-conscientizacao-sao-estrategias-contra-a-violencia-obstetrica\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/informacao-e-conscientizacao-sao-estrategias-contra-a-violencia-obstetrica\/\",\"url\":\"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/informacao-e-conscientizacao-sao-estrategias-contra-a-violencia-obstetrica\/\",\"name\":\"Informa\u00e7\u00e3o e conscientiza\u00e7\u00e3o s\u00e3o estrat\u00e9gias contra a viol\u00eancia obst\u00e9trica - Ci\u00eancia UFPR\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/informacao-e-conscientizacao-sao-estrategias-contra-a-violencia-obstetrica\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/informacao-e-conscientizacao-sao-estrategias-contra-a-violencia-obstetrica\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/media1.giphy.com\/media\/v1.Y2lkPTc5MGI3NjExY2NibWlhNnZ3MGg5M2drb2U1ZGtiMHloMnFlNjM5dGZycXBibGgxOCZlcD12MV9pbnRlcm5hbF9naWZfYnlfaWQmY3Q9Zw\/TtpmBP8IJlPdC9tUvc\/giphy.gif\",\"datePublished\":\"2025-08-21T10:59:07+00:00\",\"dateModified\":\"2026-02-02T18:08:22+00:00\",\"description\":\"S\u00e9rie de v\u00eddeos produzida na UFPR busca orientar mulheres sobre seus direitos no ciclo grav\u00eddico-puerperal.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/informacao-e-conscientizacao-sao-estrategias-contra-a-violencia-obstetrica\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pt-BR\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/informacao-e-conscientizacao-sao-estrategias-contra-a-violencia-obstetrica\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pt-BR\",\"@id\":\"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/informacao-e-conscientizacao-sao-estrategias-contra-a-violencia-obstetrica\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/media1.giphy.com\/media\/v1.Y2lkPTc5MGI3NjExY2NibWlhNnZ3MGg5M2drb2U1ZGtiMHloMnFlNjM5dGZycXBibGgxOCZlcD12MV9pbnRlcm5hbF9naWZfYnlfaWQmY3Q9Zw\/TtpmBP8IJlPdC9tUvc\/giphy.gif\",\"contentUrl\":\"https:\/\/media1.giphy.com\/media\/v1.Y2lkPTc5MGI3NjExY2NibWlhNnZ3MGg5M2drb2U1ZGtiMHloMnFlNjM5dGZycXBibGgxOCZlcD12MV9pbnRlcm5hbF9naWZfYnlfaWQmY3Q9Zw\/TtpmBP8IJlPdC9tUvc\/giphy.gif\",\"width\":\"480\",\"height\":\"270\",\"caption\":\"Conte\u00fados trazem esclarecimentos que abrangem do pr\u00e9-natal ao p\u00f3s-parto. Imagens: @EmmanueleMainartldefonso\/YouTube\/Reprodu\u00e7\u00e3o\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/informacao-e-conscientizacao-sao-estrategias-contra-a-violencia-obstetrica\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Informa\u00e7\u00e3o e conscientiza\u00e7\u00e3o s\u00e3o estrat\u00e9gias contra a viol\u00eancia obst\u00e9trica\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/#website\",\"url\":\"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/\",\"name\":\"Ci\u00eancia UFPR\",\"description\":\"Site de temas cient\u00edficos com foco no conhecimento produzido na Universidade Federal do Paran\u00e1 (UFPR). Baseado na Revista Ci\u00eancia UFPR.\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pt-BR\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/#organization\",\"name\":\"Revista Ci\u00eancia UFPR\",\"url\":\"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pt-BR\",\"@id\":\"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Revista-Ciencia-UFPR-vermelho.jpeg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Revista-Ciencia-UFPR-vermelho.jpeg\",\"width\":992,\"height\":714,\"caption\":\"Revista Ci\u00eancia UFPR\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/cienciaufproficial\",\"https:\/\/x.com\/cienciaufpr\",\"https:\/\/www.instagram.com\/revistacienciaufpr\/\",\"https:\/\/www.linkedin.com\/company\/cienciaufproficial\",\"https:\/\/br.pinterest.com\/cienciaufpr\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/#\/schema\/person\/e85d61d7e7853aeee7c3a597e5f23e43\",\"name\":\"J\u00e9ssica Tokarski\",\"url\":\"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/author\/jessicatokarski\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Informa\u00e7\u00e3o e conscientiza\u00e7\u00e3o s\u00e3o estrat\u00e9gias contra a viol\u00eancia obst\u00e9trica - Ci\u00eancia UFPR","description":"S\u00e9rie de v\u00eddeos produzida na UFPR busca orientar mulheres sobre seus direitos no ciclo grav\u00eddico-puerperal.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/informacao-e-conscientizacao-sao-estrategias-contra-a-violencia-obstetrica\/","og_locale":"pt_BR","og_type":"article","og_title":"Informa\u00e7\u00e3o e conscientiza\u00e7\u00e3o s\u00e3o estrat\u00e9gias contra a viol\u00eancia obst\u00e9trica - Ci\u00eancia UFPR","og_description":"S\u00e9rie de v\u00eddeos produzida na UFPR busca orientar mulheres sobre seus direitos no ciclo grav\u00eddico-puerperal.","og_url":"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/informacao-e-conscientizacao-sao-estrategias-contra-a-violencia-obstetrica\/","og_site_name":"Ci\u00eancia UFPR","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/cienciaufproficial","article_published_time":"2025-08-21T10:59:07+00:00","article_modified_time":"2026-02-02T18:08:22+00:00","og_image":[{"width":800,"height":450,"url":"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/wp-content\/uploads\/2025\/08\/frame_08_delay-0.15s.png","type":"image\/png"}],"author":"J\u00e9ssica Tokarski","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@cienciaufpr","twitter_site":"@cienciaufpr","twitter_misc":{"Escrito por":"J\u00e9ssica Tokarski","Est. tempo de leitura":"6 minutos"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/informacao-e-conscientizacao-sao-estrategias-contra-a-violencia-obstetrica\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/informacao-e-conscientizacao-sao-estrategias-contra-a-violencia-obstetrica\/"},"author":{"name":"J\u00e9ssica Tokarski","@id":"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/#\/schema\/person\/e85d61d7e7853aeee7c3a597e5f23e43"},"headline":"Informa\u00e7\u00e3o e conscientiza\u00e7\u00e3o s\u00e3o estrat\u00e9gias contra a viol\u00eancia obst\u00e9trica","datePublished":"2025-08-21T10:59:07+00:00","dateModified":"2026-02-02T18:08:22+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/informacao-e-conscientizacao-sao-estrategias-contra-a-violencia-obstetrica\/"},"wordCount":1196,"commentCount":1,"publisher":{"@id":"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/informacao-e-conscientizacao-sao-estrategias-contra-a-violencia-obstetrica\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/media1.giphy.com\/media\/v1.Y2lkPTc5MGI3NjExY2NibWlhNnZ3MGg5M2drb2U1ZGtiMHloMnFlNjM5dGZycXBibGgxOCZlcD12MV9pbnRlcm5hbF9naWZfYnlfaWQmY3Q9Zw\/TtpmBP8IJlPdC9tUvc\/giphy.gif","keywords":["2025","CHC","Complexo Hospital de Cl\u00ednicas","direitos humanos","enfermagem","gravidez","hospitais universit\u00e1rios","mulher","pr\u00e9-natal","sa\u00fade","viol\u00eancia de g\u00eanero","viol\u00eancia obst\u00e9trica"],"articleSection":["Not\u00edcia","Sa\u00fade","V\u00eddeos"],"inLanguage":"pt-BR","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/informacao-e-conscientizacao-sao-estrategias-contra-a-violencia-obstetrica\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/informacao-e-conscientizacao-sao-estrategias-contra-a-violencia-obstetrica\/","url":"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/informacao-e-conscientizacao-sao-estrategias-contra-a-violencia-obstetrica\/","name":"Informa\u00e7\u00e3o e conscientiza\u00e7\u00e3o s\u00e3o estrat\u00e9gias contra a viol\u00eancia obst\u00e9trica - Ci\u00eancia UFPR","isPartOf":{"@id":"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/informacao-e-conscientizacao-sao-estrategias-contra-a-violencia-obstetrica\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/informacao-e-conscientizacao-sao-estrategias-contra-a-violencia-obstetrica\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/media1.giphy.com\/media\/v1.Y2lkPTc5MGI3NjExY2NibWlhNnZ3MGg5M2drb2U1ZGtiMHloMnFlNjM5dGZycXBibGgxOCZlcD12MV9pbnRlcm5hbF9naWZfYnlfaWQmY3Q9Zw\/TtpmBP8IJlPdC9tUvc\/giphy.gif","datePublished":"2025-08-21T10:59:07+00:00","dateModified":"2026-02-02T18:08:22+00:00","description":"S\u00e9rie de v\u00eddeos produzida na UFPR busca orientar mulheres sobre seus direitos no ciclo grav\u00eddico-puerperal.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/informacao-e-conscientizacao-sao-estrategias-contra-a-violencia-obstetrica\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pt-BR","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/informacao-e-conscientizacao-sao-estrategias-contra-a-violencia-obstetrica\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pt-BR","@id":"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/informacao-e-conscientizacao-sao-estrategias-contra-a-violencia-obstetrica\/#primaryimage","url":"https:\/\/media1.giphy.com\/media\/v1.Y2lkPTc5MGI3NjExY2NibWlhNnZ3MGg5M2drb2U1ZGtiMHloMnFlNjM5dGZycXBibGgxOCZlcD12MV9pbnRlcm5hbF9naWZfYnlfaWQmY3Q9Zw\/TtpmBP8IJlPdC9tUvc\/giphy.gif","contentUrl":"https:\/\/media1.giphy.com\/media\/v1.Y2lkPTc5MGI3NjExY2NibWlhNnZ3MGg5M2drb2U1ZGtiMHloMnFlNjM5dGZycXBibGgxOCZlcD12MV9pbnRlcm5hbF9naWZfYnlfaWQmY3Q9Zw\/TtpmBP8IJlPdC9tUvc\/giphy.gif","width":"480","height":"270","caption":"Conte\u00fados trazem esclarecimentos que abrangem do pr\u00e9-natal ao p\u00f3s-parto. Imagens: @EmmanueleMainartldefonso\/YouTube\/Reprodu\u00e7\u00e3o"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/informacao-e-conscientizacao-sao-estrategias-contra-a-violencia-obstetrica\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Informa\u00e7\u00e3o e conscientiza\u00e7\u00e3o s\u00e3o estrat\u00e9gias contra a viol\u00eancia obst\u00e9trica"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/#website","url":"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/","name":"Ci\u00eancia UFPR","description":"Site de temas cient\u00edficos com foco no conhecimento produzido na Universidade Federal do Paran\u00e1 (UFPR). Baseado na Revista Ci\u00eancia UFPR.","publisher":{"@id":"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pt-BR"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/#organization","name":"Revista Ci\u00eancia UFPR","url":"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pt-BR","@id":"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Revista-Ciencia-UFPR-vermelho.jpeg","contentUrl":"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/wp-content\/uploads\/2020\/12\/Revista-Ciencia-UFPR-vermelho.jpeg","width":992,"height":714,"caption":"Revista Ci\u00eancia UFPR"},"image":{"@id":"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/cienciaufproficial","https:\/\/x.com\/cienciaufpr","https:\/\/www.instagram.com\/revistacienciaufpr\/","https:\/\/www.linkedin.com\/company\/cienciaufproficial","https:\/\/br.pinterest.com\/cienciaufpr\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/#\/schema\/person\/e85d61d7e7853aeee7c3a597e5f23e43","name":"J\u00e9ssica Tokarski","url":"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/author\/jessicatokarski\/"}]}},"views":1488,"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/media1.giphy.com\/media\/v1.Y2lkPTc5MGI3NjExY2NibWlhNnZ3MGg5M2drb2U1ZGtiMHloMnFlNjM5dGZycXBibGgxOCZlcD12MV9pbnRlcm5hbF9naWZfYnlfaWQmY3Q9Zw\/TtpmBP8IJlPdC9tUvc\/giphy.gif","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26960"}],"collection":[{"href":"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2805"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=26960"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26960\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":27065,"href":"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/26960\/revisions\/27065"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/media\/27024"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=26960"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=26960"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/ciencia.ufpr.br\/portal\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=26960"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}